བྱེ་མ་འཕེན་སའི་ཁང་མིག་གི་དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་དང་ ཁེ་ཕན/སྐྱོན་ཆ།

བྱེ་མ་འཕེན་སའི་ཁང་མིག་གི་དབྱེ་བ་གཙོ་བོ་དང་ ཁེ་ཕན/གནོད་པ།
1. འཕྲུལ་ཆས་བསྐྱར་སྤྱོད་རིགས་བྱེ་མ་འཕེན་ཁང་།(འཕྲུལ་ཆས་འཁོར་སྐྱོད་བསྐྱར་སྤྱོད་རིགས་)
འདི་གིས་ གཅུས་གཟེར་བསྐྱེལ་འདྲེན་འབད་མི་དང་ བཱ་ཀེཊ་གློག་འཐེན་མི་ དེ་ལས་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་ཚུ་ རང་བཞིན་གྱིས་ བྱེམ་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ལོག་ཐོབ་ནི་དང་ བརྟག་དཔྱད་འབད་ནི་ དེ་ལས་ བསྐྱར་སྤྱོད་འབད་ནི་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན། ལག་ལེན: ལྗིད་ཅན་གྱི་-ལཱ་འགན་གྱི་ཅ་ཆས་དང་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ གནོན་ཤུགས་ཀྱི་ གྲུ་ཆས་ བཟོ་བསྐྲུན་འཕྲུལ་ཆས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ དེ་ལས་ བརྡུངས་ཆས་ཚུ་ བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན། ཁེ་ཕན།
བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ རང་བཞིན་གྱིས་ ལོག་སྤྱོད་འབདཝ་ཨིནམ་ད་ ལག་ལེན་འཐབ་ཚད་མཐོ་དྲགས་དང་ ཟ་སྤྱོད་ཅ་ཆས་ཚུ་གི་གོང་ཚད་ཡང་ དམའ་ཤོས་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ལས་སྦྱོར་གྱི་ཇོན་ཐངས་འདི་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་ལས་ མུ་མཐུད་དང་ སྦོམ་-ཐོན་སྐྱེད་འབད་ནི་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཐལཝ་ཚད་འཛིན་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྤྱིར་བཏང་བསྡམ་བཞག་ནིའི་ལཱ་ཤུགས་ཡང་ སྒྲིང་སྒྲིང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཚུ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན་པས།
ལས་མིའི་ཤུགས་ཚད་དམའ་བ། ལས་བྱེདཔ་ཚུ་གིས་ ལཱ་འབད་སའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ བཀལ་ནི་དང་ བཏོན་གཏང་ནི་ དེ་ལས་ ལྟ་རྟོག་འབད་ནི་ཚུ་རྐྱངམ་གཅིག་ འགན་ཁུར་འབག་དགོཔ་ཨིན་པས།
ཁ་ཐོག་གི་སྤུས་ཚད་འདི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཨིན་ མཐོ་བའི་-ཚད་ལྡན་ཟད་རྫས་བཏོན་གཏང་ནི་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན་ (Sa2.5/Sa3). སྐྱོན་ཆ།
འཕྲུལ་ཆས་འདི་ བཟོ་བཀོད་མགུ་རྙོག་དྲགས་ཡོདཔ་ལས་ འགོ་ཐོག་མ་རྩ་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ བཏང་དགོཔ་ཨིན་མས།
ས་ཁོངས་སྦོམ་ཅིག་བཟུང་ཡོདཔ་ལས་ གཞི་རྟེན་དང་ གཡུར་བ་ ཡང་ན་ སྟེགས་བུ་དགོཔ་ཨིན།
ཉམས་བཅོས་འབད་སའི་ས་སྒོ་ལེ་ཤ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་ལུ་ བྱེམ་གྱི་དངོས་པོ་གི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་ཚད་དང་ དམིགས་བསལ་གྱི་འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ དགོས་མཁོ་ངེས་ཏིག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ཡང་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ འཕྲལ་འཕྲལ་རང་ འགྱུར་བཅོས་འབད་མི་ བྱ་རིམ་ཚུ་ལུ་ འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན།
II. རླུང་འཚུབ་སླར་གསོའི་ཆུ་བཤལ་ཁང་མིག (ངན་པའི་གནོན་ཤུགས་འཐེན་ཤུགས་སླར་གསོའི་རིགས)
འདི་གིས་ མཐོ་བའི་-གནོན་ཤུགས་ཅན་གྱི་རླུང་འཕྲུལ་འདི་ ལོག་པའི་གནོན་ཤུགས་བཏོན་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་ དེ་གིས་ བྱེམ་དང་ཐལཝ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ ལོག་སྟེ་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁ་སྟོར་འགྱོ་ཡོད་པའི་བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་དང་ཐལཝ་ཚུ་ གཅིག་ཁར་ལོག་སྟེ་ དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་ནང་ལུ་ འཐེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འཇུག་སྤྱོད་འབད་བཏུབ།: ཆུང་བ་དང་བར་མའི་-ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་ལཱ་གི་ཆ་ཤས་དང་ ཚད་འཛིན་ཅན་གྱི་ལས་ཁུངས་ས་སྟོང་ ལྗིད་ཚད་མར་ཕབ་ལྕགས་རིགས་ཀྱི་བཟོ་བཀོད་ མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཤས་ ཆུང་བ་དང་སྣ་མང་-སྣ་ཚོགས། ཁེ་ཕན།
ས་འོག་གི་དོང་མེད་ འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་མགུ་རྙོག་ཅན་མེད་ གཞི་བཙུགས་འཇམ་པོ།
བཟོ་བཀོད་ཆུང་ཆུང་། རྐང་རྗེས་ཆུང་བ། ཉམས་གསོ་བྱེད་པར་འཇམ་པ།
མ་རྩ་འཇོག་ཚད་འདི་འཕྲུལ་ཆས་བསྐྱར་སྤྱོད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་དམའ་བ་ཨིན་ དེ་ལས་ ཟད་འགྲོ་མཐོ་དྲགས་-ཕན་ནུས་ཅན་ཡོདཔ་ཨིན།
གཅུས་གཟེར་ཡང་ན་གློག་འཐེན་འཕྲུལ་ཆས་བཟུམ་གྱི་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་མེད་ ཉམས་བཅོས་འཇམ་ཏོང་ཏོ་འབད་ཚུགས།
བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལུ་མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས། བསྒྱུར་བཅོས་ཅན་གྱི་བྱ་རིམ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཚུགས། སྐྱོན་ཆ།
བསྐྱར་སྤྱོད་ཀྱི་ཐག་རིང་ཚད་དང་ ཇོན་ཐངས་འདི་ ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ལཱ་གི་ཆ་ཤས་སྦོམ་ཚུ་ལུ་ འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན།
ལོག་པའི་གནོན་ཤུགས་ནུས་ཤུགས་སྤྱོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་དང་ དུས་ཡུན་རིངམོ་-མུ་མཐུད་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ ནུས་ཤུགས་སྤྱོད་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱེམ་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ལོག་སྤྱོད་འབད་ནི་འདི་ འཕྲུལ་རིག་གི་དབྱེ་བ་བཟུམ་སྦེ་ ལེགས་ཤོམ་ཅིག་མེདཔ་ལས་ གྱོང་རྒུད་ལ་ལུ་ཅིག་ཡང་ ཐོན་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཐོན་འབྲས་སྦོམ་དང་ -ཤུགས་ཚད་མཐོ་བའི་བྱེམ་བཏང་པའི་སྐབས་ ཇོན་ཐངས་འདི་ བཞག་མི་ཚུགས།
III. ལག་དེབ་བྱེམ་-ཕྱགས་བརྡར་གྱི་དབྱེ་བ་བྱེམ་འཕྱགས་ཁང་ (འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཁ་ཕྱེ་ / ཕྱེད་ཀ་-ཁ་ཕྱེ་དབྱེ་བ་)
ལག་ཐོག་ལས་ ལོག་ཐོབ་ཚུགས་པའི་ བྱེམ་བརྡུངས་ཁང་མིག་ཟེར་ཡང་སླབ་ཨིནམ་ད་ བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཚུ་ ས་ཁར་ལྷོདཔ་ད་ ལགཔ་གིས་ ཕྱགས་བདའ་སྟེ་ རྒྱུ་ཆ་བླུགས་སའི་ བང་སྒྲོམ་ནང་ ལོག་བཙུགསཔ་ཨིན་པས། འབྲེལ་གཏོགས་འབད་བཏུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ ལས་རིམ་ཆུང་ཀུ་དང་ དུས་ཚོད་ཁར་ བཟོ་བསྐྲུན་འབད་ནི་ གནས་སྐབས་བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་ས་ཁོངས་ དེ་ལས་ འཆར་དངུལ་ཧ་ཅང་གིས་ དམའ་ཤོས་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ཨིན། ཁེ་ཕན།
ཤིན་ཏུ་དམའ་བའི་འགྲོ་སོང་དང་གཞི་བཀོད་འཇམ་ཤོས། འཛུལ་སྒོའི་ཚད་གཞི་དམའ་བ།
བསྒྱུར་བཅོས་ཅན་གྱི་སྒྲིག་བཀོད། སྦོམ་ཡང་ན་ཆུང་བ། འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་བཟོ་བསྐྲུན་ཡང་འབད་ཚུགས།
ཧ་ལམ་ཉམས་བཅོས་འབད་དགོཔ་མེདཔ་ལས་ ཆག་རུང་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ ཉམས་བཅོས་འབད་ཚུགས།
ལཱ་གི་ཆ་ཤས་ཀྱི་ཚད་འདི་ བསྐྱར་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་ཀྱིས་ བཀག་ཆ་མེདཔ་ལས་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་པའི་ ཤུགས་ཅན་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་གིས་ ལག་ཐོག་ལས་ བྱེམ་ཕྱགས་བརྡར་རྐྱབ་མི་ལུ་ ཡོངས་རྫོགས་སྦེ་ བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ད་ འདི་ཡང་ ལས་མི་- ཤུགས་ཅན་དང་ ཇོན་ཐངས་ཉུང་སུ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཐལཝ་ལེ་ཤ་ཡོད་ནི་དེ་གིས་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ཀྱི་ གནས་ཚད་དང་བསྟུན་ ལཱ་ཁག་བཏང་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ལཱ་འབད་སའི་ གནས་སྟངས་ཡང་ སྐྱོ་དྲགས་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས།
བྱེམ་གྱི་ཅ་ཆས་ཚུ་ ཧ་ཅང་གིས་ འཕྲོ་བརླག་བཏང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་ལག་ལེན་གྱི་ ཟད་འགྲོ་ཡང་ ཉུང་སུ་ཅིག་མེདཔ་ཨིན་པས།
དེ་གིས་ མཐའ་འཁོར་ལུ་ ཐལཝ་བཙོག་པ་ འཐོན་ནི་གི་ ཉེན་ཁ་ཡོདཔ་ལས་ དེང་སང་གི་ ཉེན་སྲུང་ལྟ་རྟོག་གི་ དགོས་མཁོ་ཚུ་ མ་ཚངམ་ཨིན་པས།
ཡུན་རིང་-དང་ཆེ་ཆུང་-ཐོན་སྐྱེད་ལུ་འོས་འབབ་མེད།
4. Scraper-དབྱེ་བའི་བྱེ་མ་འཕེན་ཁང་། (འཐེན་ཤུགས་ཆུ་རུད་ + གཤག་ཆས་སླར་གསོ།)
ཐང་འདི་ མཐུན་རྐྱེན་གྱི་ བཟོ་བཀོད་ཅིག་ཨིན། བྱེམ་འདི་ རང་སོའི་ལྗིད་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ འོགམ་བང་རིམ་ནང་ལུ་ལྷོདཔ་ད་ དེ་ལས་ འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ འཕྱགས་བདའ་མི་འདི་གིས་ ལོག་ཐོབ་ཨིན། འདི་ཡང་ འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་ལོ་ཚུ་ནང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ལུ་ ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་ ཐབས་ཤེས་ཅིག་ཨིན་མས། འབྲེལ་ཡོད་: བར་མའི་-ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཐོན་སྐྱེད་དང་ མཐའ་འཁོར་དགོས་མཁོ་མཐོ་དྲགས་ དེ་ལས་ ལས་ཁང་ནང་ གཏིང་ཟབ་པའི་ ས་བརྐོ་ནི་ཚུ་ འོས་འབབ་མེད་པའི་ ལས་འཛིན་ཚུ། ཁེ་ཕན།
རང་ལུགས་ཀྱི་ གཏིང་ཟབ་པའི་ དོང་མེདཔ་ལས་ བཟོ་བསྐྲུན་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡང་ ཉུང་སུ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
ས་གཞི་འདི་ ལེབ་ཏེག་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ལཱ་འབད་སའི་ཅ་ཆས་ཚུ་ སྐྱེལ་འདྲེན་འབད་ནི་དང་ ཀྲེན་ཚུ་ སྤོ་བཤུད་འབད་ནི་ལུ་ སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱེམ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་འདི་ བསྡུ་གསོག་དང་ ཡང་ན་ བཀག་མ་ཚུགས་པར་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ འབབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
བསྐྱར་སྤྱོད་ཀྱི་ ཇོན་ཐངས་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཐལཝ་ཚད་འཛིན་ཡང་ ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་ཚེ་སྲོག་འདི་རིངམོ་ཨིནམ་དང་ ས་གཞི་འདི་ གྱོན་ཆས་-འགོག་ཐུབ་པ་དང་不易损坏 ཨིན། སྐྱོན་ཆ།
ལཱ་གི་ཆ་ཤས་ལྗིད་ཅན་ཚུ་ དུས་ཡུན་རིངམོ་-བསྐོར་ནི་ལུ་འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན་ (བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་དགོཔ་ཨིན།)
V. མཐའ་འཁོར་-མཐུན་སྒྲིལ་ཅན་གྱི་གཅིག་སྒྲིལ་བྱེ་མ་འཕེན་ཁང་། (སྒམ་གྱི་རིགས་ / འགྲུལ་འཕྲིན་གྱི་སྐྱབས་གནས་རིགས་)
ཆ་ཤས་ཆ་མཉམ་འདི་ ཐལཝ་བཏོན་ནི་དང་ འོད་ བལྟ་བརྟོག་སྒོ་སྒྲིག་ དེ་ལས་ བསྐྱར་སྤྱོད་ལམ་ལུགས་ཚུ་ བཙུགས་ཏེ་ཡོད་པའི་ དོས་-དབྱེ་བ་གི་ སྐྱབས་གནས་ཅིག་ནང་ བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་བཟོ་གྲྭ་-ཆ་ཤས་གཅིག་སྦེ་བསྡུ་སྒྲིག་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འཇུག་སྤྱོད་འབད་ཚུགསཔ་ཨིན་: ལཱ་གི་ཆ་ཤས་ཆུང་ཀུ་དང་ གཏན་གཏན་ཆ་ཤས་ མཐུན་རྐྱེན་ བཟོ་རྣམ་ དེ་ལས་ ཆུང་ཀུ་-བེཆ་མཐོ་དྲགས་-གཏན་གཏན་བྱེམ་བརྡུང་ནི། ཁེ་ཕན།
སྤྱིར་བཏང་བཟོ་གྲྭ་-གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ པ་ལག་-ནང་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ དེ་འཕྲོ་ལས་ལག་ལེན་འཐབ། གཞི་བཙུགས་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་མགྱོགས་དྲགས་ཨིན།
ཚད་གཞི་ཆུང་བ་དང་ འབག་བཏུབ་པའི་ ལས་རིམ་སྒྲིག་བཀོད་བདེ་སྒྲིག་འབད་ནི་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཐལཝ་འཛག་མི་དགོ་པའི་ བསྡམ་བཞག་ནིའི་ལཱ་འགན་དྲག་ཤོས།
སྐད་ཅོར་ཉུང་བ། མཐོང་སྣང་གཙང་མ། དེང་རབས་བཟོ་གྲྭ་ཁག་ལ་འཚམས།
ཉེན་སྲུང་ཅན་གྱི་བཀོལ་སྤྱོད། སྟབས་བདེ་བའི་བལྟ་རྟོགས་དང་ཚོད་འཛིན། སྐྱོན་ཆ།
ནང་འཁོད་ཀྱི་ས་སྟོང་འདི་ཚད་འཛིན་འབད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ ལཱ་གི་ཆ་ཤས་སྦོམ་སྦེ་རང་ བཙུགས་མི་ཚུགས།
ཐོན་སྐྱེད་ཐོན་འབྲས་འདི་དམའ་ཤོས་དང་ ལྗིད་ཅན་གྱི་-འགན་འཁྲི་དང་ སྦོམ་-ཚད་གཞི་བེཊི་བཀོལ་སྤྱོད་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན།
ཁང་མིག་ནང་ རླུང་འཚུབ་དང་ དྲོད་བཏང་ནིའི་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ དགོས་མཁོ་ཚུ་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་ ཡོདཔ་ཨིན་པས།
སྤྱིའི་བསྡུར་ཚད་བསྡུས་དོན།（ངོ་མ་提炼）
ཐོན་འབྲས་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ ལྗིད་ཅན་གྱི་-འགན་འཁྲི་ཅན་གྱི་ལཱ་ཆས་དང་ ཡུན་རིངམོ་-བརྟན་ཏོག་ཏོ་ → འཕྲུལ་ཆས་སླར་གསོའི་དབྱེ་བ་བྱེམ་འཕེན་ཁང་མིག་གདམ་ཁ་རྐྱབས།
ཚད་འཛིན་ཅན་གྱི་ས་སྟོང་དོན་ལུ་ དོང་བརྐོ་དགོཔ་མེདཔ་ཨིན།
འཆར་དངུལ་ཧ་ཅང་དམའ་བའི་དོན་ལུ་ གནས་སྐབས་ལག་ལེན་གྱི་ ལས་ཁུངས་ཆུང་ཀུ། → ལག་ཐོག་ལས་ བྱེམ་བཏང་སའི་ཁང་མིག་འཇམ་ཏོང་ཏོ་གདམ་ཁ་རྐྱབས།
གཏན་འཁེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཆུང་ཆུང་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མཐའ་འཁོར་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དགོས་མཁོ་མཐོ་དྲགས་དང་ ཐོན་སྐྱེད་མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་བཟོ་ནི།