བཏོན་ནིའི་བྱ་རིམ་ཚུ་ག་ཅི་སྨོ?

བཏོན་ནིའི་བྱ་རིམ་ཚུ་ག་ཅི་སྨོ?
བཀྲམ་སྤེལ་གྱི་བྱ་རིམ་གྱི་དབྱེ་ཁག་ + དེ་ཚུ་གི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལས་ ཉུང་ཤོས་ཚུན་ཚོད་ གོ་རིམ་སྒྲིག་སྟེ་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་སྦེ་ཧ་གོ་ནི་དང་ སེམས་ཁར་བཞག་ཚུགས།
I. བཏོན་པའི་བྱ་རིམ་གྱི་དབྱེ་ཁག་གཙོ་བོ། (སྤྱིར་བཏང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ་༨)
1. བྱེ་མ་བླུགས་པ་ (ཡོངས་གྲགས་དང་གཞི་རྩ།)
བྱེམ་གྱི་བཟོ་བཀོད་འདི་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་བྱེམ་དང་ བསྡམ་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ བཟོ་ཞིནམ་ལས་ ལྕགས་ཀྱི་ཁུ་བ་འདི་ བསིལ་དྲགས་དང་ སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ བླུགས་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁྱད༌ཆོས
ལག་ལེན་གྱི་གོ་སྐབས་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་རྒྱ་ཆེཝ་ཨིན་ ལྕགས་དང་ ལྕགས་ དེ་ལས་ ཨེ་ལི་མི་ནིམ་ དེ་ལས་ ཟངས་ཚུ་ག་ར་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
འདི་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་སྦོམ་དང་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
ཁ་ཐོག་འདི་ རྩུབ་པོ་དང་ རྒྱ་ཚད་ཀྱི་ འཛོལ་བ་འདི་ སྤྱིར་སྙོམས་ཨིནམ་ལས་ སྦོམ་མེན་པའི་ བེཆ་ཚུ་ལུ་ ཡང་ན་ རྩུབ་དྲགས་ཀྱི་ ཆ་ཤས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱ་རིམ་འདི་བསྒྱུར་བཅོས་ཅན་དང་ བཟོ་བཀོད་འདི་ལེགས་བཅོས་འབད་ནི་ལུ་སྟབས་བདེ་ཏོག་ཏོ་ཨིན།
2. ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཟོ་སྦྱོར། (སྲ་ཞིང་བརྟན་པོ།)
ལྕགས་དང་ལྕགས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཚུ་ གཏན་འཇགས་ཀྱི་ བཟོ་རྣམ་སྦེ་ལག་ལེན་འཐབ་སྟེ་ ལོག་སྟེ་རང་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། ཁྱད༌ཆོས
བརྡུངས་རྫས་ཚུ་ མགྱོགས་པ་རང་ བསིལ་དྲགས་འགྱོཝ་མ་ཚད་ བཟོ་བཀོད་མཐུག་དྲགས་དང་ བྱེམ་གྱི་ བརྡུངས་རྫས་ཚུ་གིས་ བཟོ་མི་ཚུ་དང་ཕྱདཔ་ད་ སྒྲིང་སྒྲིང་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན།
རྒྱ་ཚད་ཀྱི་གཏན་གཏན་འདི་མཐོ་དྲགས་དང་ ཁ་ཐོག་གི་སྤུས་ཚད་འདི་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན།
བརྡུངས་འདི་ཚུ་ གོང་ཚད་མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཅན་གྱི་ནང་ཁུལ་གྱི་ ཁུང་བུ་ཚུ་ལུ་ འོས་འབབ་མེདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་ ཆ་ཤས་ཆུང་ཀུ་གི་ཚད་གཞི་སྦོམ་-ཐོན་སྐྱེད་འབད་ནི་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་ཚུ་ སྤྱིར་བཏང་ལུ་ ཨེ་ལུ་མི་ནི་ཡམ་གྱི་ སྦུ་གུ་དང་ འཁོར་ལོ་ དེ་ལས་ ཆུ་གཡུར་གྱི་ མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
3. གནོན་ཤུགས་བླུགས་པ་ (Die Casting)
གནོན་ཤུགས་མཐོ་དྲགས་དང་མགྱོགས་ཚད་མཐོ་དྲགས་ཀྱི་འོག་ལུ་ ལྕགས་རིགས་འདི་ ལྕགས་རིགས་ཀྱི་ བཟོ་རྣམ་ནང་ལུ་ བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ བསིལ་དྲོད་བཏང་པའི་ཤུལ་ལས་ བཏོན་བཏངམ་ཨིན། ཁྱད༌ཆོས
འཇོན་ཐངས་ཅུང་ཆེ། -ཚད་ཆེ་བའི་རང་འགུལ་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་འཚམས།
མཐོ་བའི་རྒྱ་ཚད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་ ཁ་ཐོག་འཇམ་པོ། གྱང་མགུ་རྙོག་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་སྲབ་པོ་ -བཏོན་ཚུགས་པའི་ལྕོགས་གྲུབ།
ནང་འཁོད་ཀྱི་རྐངམ་ཡོད་སྲིད། སྒྲིང་སྒྲིང་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་དྲོད་-སྨན་བཅོས་འབད་མི་ཚུགས།
གཙོ་བོ་ཨེ་ལུ་མི་ནི་ཡམ་མཉམ་སྦྱོར་དང་ ཟངས་མཉམ་སྦྱོར་ དེ་ལས་ མེག་ནི་སི་ཡམ་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་ཆ་ཤས་ཆུང་ཀུ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།
4. དམའ་བའི་-གནོན་ཤུགས་གཏོར་བ།
གཤམ་ལས་མགོ་ཚུན་ཚོད་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཀང་ནི་དང་ གནོན་ཤུགས་དམའ་ཤོས་དང་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བཀང་ནི། ཁྱད༌ཆོས
བཀང་ནིའི་བྱ་རིམ་འདི་ འཇམ་པོ་དང་ རྐངམ་དག་པ་ཅིག་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བརྡུངས་རྫས་ཚུ་ཡང་ མཐུག་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
འདི་ཡང་ ཤི་རྐྱེན་ལས་ འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ བྱེམ་བཏོན་མི་ལས་ གཏན་གཏན་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་ཨིན།
དེ་ཡང་ ཧབ་དང་ སི་ལིན་ཌར་བཀག་ཆ་ དེ་ལས་ བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་བཟུམ་གྱི་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པའི་ ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
5. བཟོ་ཡོད་པའི་གཏན་གཏན་གྱི་གཏེར་རྫས་ (Lost Wax Casting)
དང་པ་ སྦྱར་རྫས་བཟོ་སྟེ་ → འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཚུ་གིས་ བཀབ་དགོ། → སྦྱར་རྫས་བཞུ་དགོ། → ཤེལ་ཕོར་འཚིག་དགོ། → ལྕགས་རིགས་བླུགས། ཁྱད༌ཆོས
ཧ་ཅང་གིས་ གཏན་གཏན་མཐོ་དྲགས་དང་ ཁ་ཐོག་འཇམ་པོ་ཡོད་མི་འདི་གིས་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཅན་གྱི་ དུས་རྒྱུན་མེན་པའི་ཆ་ཤས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
འདི་ལུ་ ཁ་ཕྱེ་ནིའི་ཁ་ཐོག་མེདཔ་ལས་ ཤུལ་ལས་ ལས་སྦྱོར་འབད་དགོཔ་ ཧ་ལམ་མེདཔ་ཨིན།
ཟད་འགྲོ་མཐོ་དྲགས་དང་ ཇོན་ཐངས་དམའ་བ་ ཆུང་ཀུ་-བེཆ་མཐོ་དྲགས་-གནས་གོང་ཆ་ཤས་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
སྤྱིར་བཏང་གི་དཔེ་ཚུ་ གནམ་གྲུའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་ལྕགས་ཐག་དང་ གློག་ཐག་ དེ་ལས་ མཐུན་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལུ་ གཏན་གཏན་གྱི་བཙུགས་ཐངས་ཚུ་ཨིན།
6. དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་ བརྡར་ཤུགས།
བཞུ་བའི་ལྕགས་རིགས་འདི་ དབུས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་ བསྒྱིར་བའི་ ལྕགས་རིགས་ནང་ བཟོཝ་ཨིན། ཁྱད༌ཆོས
བཟོ་བཀོད་འདི་ སྟུག་དྲགས་སྦེ་ རྡོ་ཁུངས་དང་ རྡོ་སོལ་མེད་པར་ འཕྲུལ་རིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡང་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
དུང་ཅུང་དང་རྒྱ་རྫི་དབྱིབས་ དེ་ལས་ སྒོར་སྒོར་-དབྱིབས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
བྱེམ་གྱི་ལྟེ་བ་དགོཔ་མེདཔ་ལས་ ནང་གྱང་གི་སྤུས་ཚད་ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན།
བསྒྱིར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་ཅིག་ལག་ལེན་འཐབ་བཏུབ།
7. བརླག་སྟོར་ཤོར་བའི་རླངསམ་བླུགས་པ་ (ངོ་མའི་སྦྱར་རྫས་བླུགས་པ་)
བརྡུངས་འདི་ ཕོམ་གྱིབ་མ་ལས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། བྱེམ་གྱིས་བཀང་ཞིནམ་ལས་ ལྕགས་རིགས་ཐད་ཀར་དུ་བླུགས་དགོ། རླངསམ་འདི་རླངས་གྱུར་འགྱོ་སྟེ་ ཡལ་འགྱོཝ་ཨིན། ཁྱད༌ཆོས
བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རང་དབང་མཐོ་དྲགས་ཡོད་པའི་ བཟོ་ལྟའི་དགོས་མཁོ་མེད་པ། ཁ་ཐོག་ཁ་ཕྱེ་མི་དགོས།
བྱ་རིམ་འདི་འཇམ་ཏོང་ཏོ་བཟོ་ཡོདཔ་དང་ བརྡལ་བཤིག་གཏང་ཚད་འདི་དམའ་ཤོས་ཨིན།
མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་སྒྲོམ་དང་གཞི་ཁྲམ་ དེ་ལས་ བཟོ་རྣམ་སྟོངམ་ཚུ་ལུ་འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཁ་ཐོག་གི་སྤུས་ཚད་ཆ་སྙོམས་དང་ཁོར་ཡུག་མཐུན་སྒྲིལ་བར་མ།
8. མུ་མཐུད་དུ་གཏོར་བརླག་གཏོང་བ།
ལྕགས་རིགས་བཞུ་བ་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ བརྡུངས་ནང་ལུ་འཛུལ་ཏེ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ བིལ་རིངམོ་ཚུ་ འཐེན་འོང་། ཁྱད༌ཆོས
ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཇོན་ཐངས་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་མཐོ་དྲགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ ཅ་ཆས་ལག་ལེན་འཐབ་ཚད་ཡང་ མཐོ་དྲགས་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན།
བཟོ་བཀོད་འདི་གཅིག་མཚུངས་ཨིནམ་ལས་ ཤིང་ཆས་དང་ བིལ་ལི་ དེ་ལས་ རྡོ་གི་བིལ་ལི་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འབབ་ཡོདཔ་ཨིན།
མང་ཤོས་རང་ ལྕགས་བཟོ་གྲྭ་དང་ ཤེལ་གྱི་བཟོ་གྲྭ་ཚུ་གིས་ རྒྱ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
འདི་གིས་ མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཚུ་བཟོ་མི་ཚུགས་ དབྱེ་ཚན་འཇམ་ཏོང་ཏོ་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་བཟོཝ་ཨིན།
II. གཤིབ་བསྡུར་དང་གནད་བསྡུས།
ཁེ་ཏོག་ཏོ་དང་ སྦོམ་-ཚད་ དེ་ལས་ མགུ་རྙོག་དྲགས་སྦེ་དགོ་མནོཝ་ཨིན་ → བྱེམ་བཏང་ནི།
མཐོ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་ ཁ་ཐོག་ལེགས་ཤོམ་ དེ་ལས་ འབོར་ཚད་སྦོམ་དགོཔ་ཨིན།
ultra-མཐོ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་མགུ་རྙོག་དྲགས་ཀྱི་དབྱིབས་ཚུ་དགོཔ་ཨིན།
དུང་ཅུང་དང་རྒྱ་རྫི་བཟུམ་གྱི་མཐུག་ཚད་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཚུ་དགོཔ་ཨིན།
བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རང་དབང་མཐོ་ཤོས་དང་བྱ་རིམ་ཉུང་སུ་དགོཔ་ཨིན། → བརླག་སོང་-སྤྱང་ཀི།
འཁོར་ལོ་དང་རྒྱ་རྫི་བཀག་ཆ་བཟུམ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ཆ་ཤས་ཚུ་དགོཔ་ཨིན་ → དམའ་བའི་-གནོན་ཤུགས་བཏོན་ནི།
ཚད་གཞི་ཆེ་བའི་-བིལ་ལེཊ་དགོཔ་འདུག → འཕྲོ་མཐུད་བཏང་ནི།